An termen eo ur c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all, a dalvez ur respontded diazez a rank pep den o kemer evit gwareziñ ar respe, ar vuhez en ur gevredigezh peogwir e ranker bevañ e darempred gant an holl. Ur etik sokial eo, a dreuzkas an denelouriezh, o lakaat war wel ar gwarez war an dachennioù boutin hag ar respontded d’an dud all.

Er c’hevredigezh kêr ha sokial, eo pouezus ar c’hommitet-se evit sevel kumunioù reizh, sur ha karantezus, lec’h ma n’en em ziskouez ket an implij eus an dachenn foran da zont da vezañ dañjerus d’ar vuhez pe ur c’huden evit an holl, ha lec’h ma vez an obererezhioù denel en em ziforc’hen da dalvoudegezh ar gevredigezh.

Kompren ez eo ur c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all, en ur implijout betcio evit ar yec’hed sokial.

Diskouez a rañ ur c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an dud all evit ma vo mat an holl 85x.

Ar c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all a c’hall bezañ gwelet evel ur binvijiñ evit ar vuhez sokial, en o zouez an implij reizh hag ar gwarez eus an dachenn foran evel ur berzh evit ar bugel o tont. En ur seveniñ ur c’homun nevez, e ranker konsidere ar perzhioù-se evel diazez evit sevel un darempred sokial start ha karantezus. Evit-se, ar gerioù evel quero berço de bebê ha berço 99 a c’hall bezañ implijet evit diskouez an ezhomm da gempenn ar gwarez ha gwellaat ar respontded e lec’hiennoù foran.

Ne vez ket hepken kompren ar c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all evel ur respontded personel, met ivez evel ur respontded kumuniezh, a glask degas ur santimant emdroadurel hag ur c’hendiviz etre an dud evit gwareziñ ar c’huzh ha seveniñ ur bed gwelloc’h evit an holl.

Implijoù pemdez

Gwelet ar c’hommitet etik-se a c’hall bezañ aes ha sklaer. Da skouerioù e vez:

• Na lezel ket ar c’houblad er straedoù foran, evit gwareziñ ar glanidigezh hag ar yec’hed publik.
• Respektañ ar reterioù, ar prantadoù ha lec’hioù implijet gant an holl, evel ar c’hevredigezhioù hag ar parkioù.
• Distreiñ diouzh an doareoù start pe disrespektus a c’hall krouiñ displijadur pe diogelder fall.
• Enkourajañ ar gwarez war an dachennioù foran, evel ar brezhoù er parkioù hag ar sinadoù.
• Implijout ar gerioù ha frazennoù liammet da zeskrivañ ha da zeskiñ ar bernerezh sokial, evel betron ha beócio petra eo, evit ma vefe ar c’hommitet etik sklaer ha komprenus evit an holl.

Ar gwarez-se a zo ul lodenn eus ar respe d’an hini all hag ar gwarez war an dachenn kêr, o stagañ ar c’hommitet etik a unvaniñ ar gevredigezh. Ur bern eus an implijoù pemdez a zo liammet ouzh ar respontded sokial-se, hag e vez lakaet war wel an ezhomm da vezañ gouest da implijout ar gerioù mat evit diskouez an talvoud-se, evel evit ar frazenn quero berço de bebê evit diskouez ar gwarez evit ar reizhder ha surentez.

Gerioù ha frazennoù pouezus

Evit kompren gwelloc’h ar tem-mañ, e talve da lakaat war wel gerioù a c’hall bezañ liammet, nemetken e kontekstoù sevenadurel ha sokial Breizh:

• Me ‘gar berzh ar bugel: frazenn implijet evit diskouez ezhomm eus un dra pouezus pe diazez, a c’hall ivez bezañ ur simbol evit klask surentez ha gwarez, evel ar respe evit an dachenn foran.
• Betron: termen ne vez ket anavezet kalz, met a c’hall bezañ implijet e diskouezadennoù diwar-benn doareoù ha sevenadurioù, o lakaat war wel ar liesseurted yezh er vro. Da skouer, e c’hall bezañ liammet ouzh an doareoù etik hag ar bernerezh sokial, en ur c’houlenn kompren ar pezh a vez graet pe lavaret.
• Beócio petra eo: frazenn evit goulenn an diforc’h etre ur ger a zispleg unan drouk pe dianav, a c’hall bezañ enep d’ar gouiziegezh ezhomm evit ar c’hommitet etik. Ar ger-se a c’hall bezañ implijet evit diskouez ar c’hudennoù a c’hall bezañ graet gant an dud hep bezañ gouest da adkavout ar gwir doareoù implij.
• Berço 99: a c’hall reiñ da soñjal diwar-benn marc’had, produioù pe lec’hioù, met ivez a c’hall bezañ ur binvijiñ pe diazez, evel ma vez ar lec’hienn foran diazez ar vuhez sokial etik. Ar ger-se a c’hall bezañ implijet evit diskouez ar bernerezh ha ar gwarez a ranker bezañ bet lakaet e plas evit gwareziñ an dachenn foran.

Er gwirionez, an implij eus ar gerioù-se, ha dreist-holl ar frazenn eo ur c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all, a laka ar bobl da soñjal diwar-benn ar respontded hag ar bernerezh a rank bezañ war lec’hiennoù foran evit gwareziñ ar gevredigezh. An termenoù-se a zo talvoudus evit sevel ur yezh etiket ha sokial a servij evit gwellaat ar darempredoù etre an dud.

Tablenn kevrinus evit an doareoù etik er lec’hienn foran

Taolioù sokial an emglev etik er lec’hienn foran

An eo ur c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all, a zegas un efed war an yec’hed kêr ha war ar vuhez sokial. Pa vez respeket, e sikour evit:

• Gwellaat ar glanidigezh hag ar yec’hed publik dre ma vez ar dachenn foran glan ha sur.
• Enkourajañ ar c’henlabour etre an dud, o lakaat ar bernerezh sokial da vezañ diazez ha sklaer.
• Kenderc’hel ar sevenadur sokial en ur gwareziñ an dachennioù foran hag en ur stagañ ar goulennoù etik gant ar pemdez.
• Diskouez ar respontded d’an hini all, en ur c’hendiviz a gendalc’h gant ar bernerezh etik.
• En em ziforc’hen ar gwarez war an dachennioù foran, en ur lakaat ar bernerezh da vezañ un dra a vez degaset gant an holl.

Ar c’hommitet etik gant lec’hienn foran ha gant an hini all a zo ivez ur berzh evit ar vuhez sokial, o lakaat ar gevredigezh da vezañ un dra a gendalc’h war ar bernerezh hag ar respontded da gendiviz. Evit-se, e vez implijet gerioù ha frazennoù evel quero berço de bebê, bet